HPV Aşısı (Rahim Ağzı Kanseri Aşısı) hakkında SIK SORULAN SORULAR…

HPV (insan siğil virüsü) nedir?

HPV, diğer tüm virüsler gibi hücre iç yapısına girerek enfeksiyon oluşturan bir mikroorganizmadır. Hücre içine giren HPV hücrenin iç kontrol mekanizmasını kontrol altına alır ve bunu kendi kopyalarını oluşturmak için kullanır. Bu kopyalar da çevre hücreleri enfekte ederek enfeksiyonun yayılmasını sağlar.

Kaç tane HPV tipi vardır?

100’den fazla HPV tipi bulunmaktadır. Yaklaşık 40 tanesi erkek ve kadınların genital bölgesini etkiler ve vajinal, anal veya oral cinsel ilişki sırasındaki cilt teması ile yayılır. Cilt teması ile bulaştığından tamamlanmış bir cinsel ilişki olmasa da sadece sürtünme bile HPV enfeksiyonunun geçişini sağlayabilir.

HPV sıklığı nedir?

HPV infeksiyonu Amerika’da en sık görülen cinsel yolla bulaşan hastalıktır. Neredeyse cinsel aktif herkes hayatı boyunca herhangi bir zamanda HPV ile karşılaşılacaktır. Ülkemizde HPV sıklığı hakkında net bir rakam yoktur. Ancak sıklığı giderek artmaktadır. Neredeyse cinsel ilişkisi olan 10 kadın 5 tanesinde HPV bulunabilir.

HPV enfeksiyonun belirti ve bulguları nelerdir?

Diğer birçok CYBH gibi HPV enfeksiyonları da belirgin belirti ve bulgu vermeyebilir. Enfekte kişi bunun farkında olmadığı için bilmeden diğer insanlara bulaştırabilir.

HPV hangi hastalıklara neden olabilir?

• Genital Siğil:  HPV’nin yaklaşık 12 tipi genital siğile neden olur. Bunlar ‘düşük riskli tipler’ olarak adlandırlır. Vakaların çoğu Tip 6 ve Tip 11  ile oluşmaktadır. Genital siğiller kadınlarda vajenin içinde ve dışında görülebilir, erkelerde ise penis üzerinde olabilir ve etrafındaki cilde yayılabilir. Ayrıca anüs çevresinde, vulvada ve servikste de görülebilir. Genital siğiller kanser değidir ve kansere dönüşmez. Tıbbi ve cerrahi yöntemlerle tedavi edilebilir.

• Kanser: HPV’nin en az 13 tipi rahim ağzı, anüs, vajina, penis, ağız ve gırtlak kanseri ile ilişkili bulunmuştur. Bunlar ‘yüksek riskli tipler’ olarak adlandırılır. Kanser ile en sık ilişkili olarak görünen HPV tipleri; Tip 16 ve Tip 18’dir.

HPV ile enfekte olmak mutlaka kanser olmak ya da siğil oluşması anlamına gelir mi?

Hastaların çoğunda bağışıklık sistemi yüksek ve düşük riskli HPV tipleri ile savaşarak bunların vücuttan atılmasını sağlar. Bu sayede her HPV enfesiyonu siğil oluşturmaz ve kansere yol açmaz.

Bağışıklık sistemi HPV ile savaşmazsa ne olur?

Vücuttan temizlenemeyen HPV enfeksiyonuna persitan HPV enfeksiyonu adı verilir. Yüksek riskli HPV ile gelişen persistan enfeksiyon rahim ağzı hücrelerinin anormalleşmesine neden olur ve prekanseröz (kaser öncülü) lezyonlar oluşturabilir. Bu durumun gelişmesi genellikle yıllar alır. Servikal kanser taraması (smear) bu hücresel anomallikleri tanıyabilir ve böylece erken tedavisine olanak vererek kanser gelişmesini engeller.

HPV enfeksiyonundan korunmanın en iyi yolu nedir?

Bu enfeksiyondan korunmanın en iyi yolu HPV aşısı olmaktır. Günümüzde HPV enfeksiyonuna karşı 3 aşı bulunmaktadır. 3 aşıda da en rahim ağzı kanseri ve prekanseröz lezyonlara en sık eşlik eden yüksek riskli Tip 16 ve Tip 18’e karşı koruma sağlamaktadır.
Cervarix: bu aşı sadece Tip 16 ve Tip 18’e karşı koruma sağlar.
Gardasil: Tip 16 ve Tip 18 dışında, genital siğillerin en sık görülen etkneleri olan Tip 6 ve Tip 11’e karşı koruma içermektedir.
Gardasil 9: Gardasilin içeriği olan (tip 6,11,16,18) HPV tipleri dışında yüksek riskli 5 HPV tipine karşı da koruma sağllamaktadır (Bu aşı henüz ülkemizde bulunmamaktadır.)

HPV aşısı kimlere ve ne zaman yapılmalıdır?

Kızlara mevcut 3 HPV aşısından herhangi biri yapılabilir. Erkeklere ise Gardasil ya da Gardasil 9 önerilmektedir. Aşılar üst koldan, kas içine yapılmalıdır. En güçlü koruma sağlamak için altı aylık dönemde 3 doz aşı yapılmalıdır. Aşının en iyi etkiyi sağlayabilmesi için cinsel aktif olmadan yapılması gerekmektedir. Ancak cinsel aktivite başladıktan sonra yapılması da HPV bulaşma riskini azaltmaktadır. Aşılama için en ideal yaş 11-12 yaşlarıdır. Fakat 9-26 yaşları arasında yapılabilir. 40’lı yaşlara kadar yapılmasında sakınca yoktur ancak ileri yaşlarda esas olan smear kontrolünün ihmal edilmemesidir.

HPV-Vaccine_5

Aşılamanın 3 dozu önerilen zamanda yapılmazsa ne olur?

6 aylık periodda 3 aşı yapılamazsa, aşı takvimine yeniden başlamanıza gerek yoktur. Kalan dozu önerilen süreyi geçmiş olsanız bile yaptırabilirisniz. Aşı serisine Cervarix ya da Gardasil ile başlanmışsa bile önerilen dozlar Gardasil 9 ile tamamlanabilir.

HPV aşısı ne kadar etkilidir?

Çalışmalar göstermektedir ki, cinsel aktivite başlamadan önce yapılan HPV aşıları, rahim ağzı kanserinin nerede ise %99’u ile ilişkisi gösterilen HPV tipleri ile enfekte olma riskinizi azaltmaktadır. Cinsel ilişki başladıktan sonra, HPV’nin bir ya da birden çok tipi ile karşılaşmış olsanız bile aşının yapılması diğer tiplerin bulaşma riskini azaltacaktır. Bu nedenle 26 yaşın altında ilişki başlamış olsa bile aşı yapılmalıdır.

HPV aşısının yan etkisi var mı?

Aşılama başladıktan sonra milyonlarca insan bu aşıyı yaptırmıştır. Bu aşı ile ilgili ciddi yan etki ve kötü reaksiyon bildirilmemiştir. En sık görülen yan etkisi uygulama yerinde ağrı ve kızarıklıktır. Gardasil 9’un diğerlerine göre daha çok ağrı yaptığı düşünülmektedir.

Aşı yapılmasına rağmen Rahim Ağzı Kanser Taraması (smear testi) yaptırmaya devam edecek miyim?

Evet. HPV aşısı sizi HPV infeksiyonundan koruyacaktır. O ana kadar karşılaşılmış HPV enfeksiyonunu ve oluşturduğu etkileri tedavi etmez. Ayrıca aşının içeriğinde olmayan HPV tipleri ile de karşılaşılabilineceğinden rahim ağzı hücreleri anormalleşebilir. Bu nedenle kadınlar yaş grubuna göre önerilen kanser tarama programına MUTLAKA devam etmelidirler.

HPV aşısı dışında kendimi HPV enfeksiyonundan nasıl koruyabilirim?

HPV aşısı olduğunuz halde kendinizi HPV ve diğer CYBH’den korumanız önemlidir.
• Cinsel partner sayısını sınırlayın. Çok sayıda partner tüm hayatınız boyunca enfeksiyon riskinizi arttırmanız anlamına gelmektedir.
• Vajinal, oral ya da anal cinsel ilişki sırasında erkek ya da kadın kondomu (prezervatif) kullanmak enfeksiyon riskini azaltır. Ancak unutmayın kondomlar sınırlı bir cilt yüzeyini kapatırlar bu nedenle HPV’ye karşı mutlak koruma sağlamazlar. HPV kondom tarafından kapanmayan alanlara temasla da kolaylıkla bulaşabilir.