Ergenlik (Puberte)

Puberte Nedir?

Puberte vücudunuzun değiştiği ve bir erişkine benzemeye başladığı dönemdir.

Puberte ne zaman başlar?

Vücudunuzdaki değişikliklerin en erken 8 en geç 13 yaşında başlaması normal kabul edilir. Puberte beynin vücudun bazı bölgelerine gelişme ve değişiklikler için ‘Hormon’ adı verilen sinyaller göndermesi ile başlar. Hormonlar vücut fonksiyonlarını kontrol eden kimyasal maddelerdir.

Pubertede hangi değişiklikler görülür?

• Boyunuz uzar, kilonuz artar
• Kalçalarınız genişler
• Memeleriniz büyür
• Kotuk altı kılları ve dış genital bölge çevresindeki kıllar artar
• Vücut kokunuz değişebilir
• Sivilcelenme başlar
• İlk adetiniz görürsünüz (menarş)

 

teens

Memelerdeki değişiklikler nelerdir?

Memeler değişmeye başladığında; meme başı çevresinde ‘Areola’ adı verilen koyu renkli alan kabarıklaşmaya başlar. Meme yuvarlaklaşır ve dolgunlaşır. Bir meme diğerinden daha büyük görünebilir. Bu değişiklikler başlangıçta sizi tedirgin edebilir ancak hepsi son derece normaldir.

Adet kanaması nedir?

Adet kanaması ilk kez puberte döneminde başlar. Normalde vücudunuz her ay kendini olası bir gebeliğe hazırlar. Hormonlar her ay yumurtalıkları (over) yumurtlaması (ovulasyon) için uyarır. Yumurtlama sonrası atılan yumurta tüplere doğru hareket eder. Aynı zamanda olası bir gebeliğin yerleşebilmesi için rahim iç duvarı (endometriyum) hormonların etkisi ile kalınlaşır ve gelişir. Yumurta bir sperm ile karşılaşıp döllenmez ve gebelik oluşmaz ise hormonlar etkisi ilr kalınlaşmış endometriyum dökülerek kanlı bir akıntı olarak vagina yolu ile atılır. Bu duruma adet, adet kanaması ,menstürasyon, menstrüel dönem adı verilir.

İlk adet kanaması ne zaman görülür?

Ülkemizde genç kızlarda ilk adet kanaması yaklaşık 12 yaşında görülür. Daha erken ya da geç de görülebilir.

Adet kanaması kaç gün sürer?

Adet genellikle 2 ile 7 gün devam eder. Normal şartlarda 21-45 günde bir adet görülür. Başlangıç yıllarında adetler genellikle düzensizdir. Bazı adetler gecikebilir. Bazı aylarda iki kez adet görülebilir. Bazı kadınlarda düzenli adetlerin başlaması 6 yıl alabilir. Genellikle ilk iki yıl içerisinde düzenli adetler başlar. Cinsel ilişkiniz varsa, adet gecikmesi olduğunda gebelik ihtimalini aklınızdan çıkartmayın.

Adet dönemi için ne gibi hazırlıklar yapabilirim?

Adet kanaması için, eğer henüz başlamadıysa, hazırlıklı olmak en doğrusudur. Evde ve çantanızda ped ya da tampon bulundurun.

Ped ve Tamponlar ne işe yarar?

Ped iç çamaşırın iç yüzüne yerleştirilir. Vajinadan gelen kanın emilmesini sağlayarak cildinizin ıslak kalmasını engeller. Tamponlar cinsel ilişkisi olan kadınlarda vajina içerisine yerleştirilerek kanın vajina dışına çıkmadan emilmesini sağlar.

Ped ve tamponlar hangi sıklıkta değiştirilmelidir?

Ped ve tamponlar en az 4-8 saat aralıklarla yenisi ile değiştirilmelidir. Adetin ilk günü kanama daha yoğun olabileceğinden daha kısa sürelerde değiştirme ihtiyacı duyabilirsiniz.

Adet kanaması rahatsızlık oluşturur mu?

Bazı kızlarda adet döneminde alt karın bölgesinde ve sırtta kramplar (gerginlik ve ağrı) olabilir. Bazılarında ise bulantı, baş dönmesi ve bazen ishal görülebilir.

Krampları nasıl hafifletebilirim?

• Ağrı kesici allerjiniz yoksa ağrı kesicler kullanabillirsiniz
• Egzersiz yapabilirsiniz
• Karnınıza ve belinize sıcak pedler koyabilirsiniz

Adet dönemi ile ilgili hangi sorunlarda doktorumu aramalıyım?

Adet dönemiyle ilgili aşağıdaki sorunlardan herhangi biri ile karşılaşırsanız mutlaka ailenizle veya doktorunuzla konuşun.
• 15 yaşına geldiniz ve halen adet görmediyseniz
• Önceden düzenli adetleriniz olduğu halde düzensizleşmeye başladı ise
• 21 günden sık, 45 günden uzun aralıklarla adet oluyorsanız
• Adetiniz 7 günden uzun sürüyor ise
• 90 gündür adet görmüyorsanız
• Adet miktarınız çok yoğunlaştı ise (1-2 saatte bir ped veya tampon değiştirme ihtiyacı hissediyorsanız)
• Günlük aktivitelerinizi engelleyen, ağrı kesicilerle dindirilemeyen adet ağrıları yaşıyorsanız

Düzenli kadın doğum muayenelerine ne zaman başlamalıyım?

Kadın sağlığı, hastalıkları ve doğum ile ilgili uzmanlığı olan doktorlar Kadın Doğum Uzmanlarıdır. Genç kızlar ilk jinekolojik muayenelerine 13-15 yaşları arasında gitmelidir. İlk muayene muhtemelen sadece doktorunuzla yapacağınız samimi bir konuşma olacaktır. Bu muayenede sağlığınızı nasıl koruyacağınız ve gelecekteki muayenelerin nasıl olacağı konusunda bilgiler edinebilirsiniz. Vücudunuz, büyüme gelişme ve cinsellik hakkında merak ettiğiniz konuları rahatça sorup en doğru ve güncel bilgileri öğrenebilirsiniz.

Sivilce nedir?

Yüz cildinde sebum adı verilen doğal yağ üreten bezlerin fazla çalışması nedeni ile meydana gelir. Puberte sırasında bu bezler fazla miktarda sebum üretir ve ciltteki gözenekleri tıkayabilir. Tıkanan bu gözeneklere sivilceleri oluşturur.

Sivilce olduğunda ne yapabilirim?

Yüzünüzü sıkça bol su ve oluşan fazla sebumu uzaklaştırabilecek temizleyiciler ile yıkayın. Yüzünüzü kurutacak ve tahriş edecek ürünler kullanmayın. Yüzünüzü kaşımayın ve sıkmayın. Sivilceler sizi çok rahatsız ediyorsa tedavisi için kullanılacak tedaviler olduğunu bilin ve bunları öğrenmek için mutlaka doktorunuzla konuşun .