Endometriozis/endometrioma (çikolata kisti)

Endometriozis nedir?

Rahimin en iç tabakasının oluşturan, her ay adet kanaması ile dökülen ‘endometriyum’ adı verilen dokunun rahim dışında herhangi bir yerde bulunması durumudur.

Endometriozis ne kadar sıklıkla görülür?

Doğurganlık dönemindeki 10 kadından 1’inde endometriozis görülmektedir. En sık 30-40’lı yaşlarda tanı konulur.

Endometriozis nerelerde görülür?

Endometriosizin en sık görüldüğü alanlar:
• Periton (karın duvarını döşeyen ince zar)
• Yumurtalıklar (overler)
• Tüpler (fallop tüpleri)
• Rahim dış yüzü (mesane, üreter, barsaklar ve rektum)
• Rahimin arkasındaki boşluk (cul de sac)

portada-endometiosis

 

Endometriozisin oluşturduğu problemler nelerdir?

Endometriozis odakları östrojen hormonundaki değişiklilere yanıt verir. Bu odaklar tıpkı adet döngüsündeki normal endometriyum tabakası gibi gelişip kanar. Çevresindeki dokular bu durumdan etkilenir, enflame olur ve ödemli bir hal alır. Ayrıca bu odakların her adet döneminde kanaması skar dokusu oluşumuna ve çevre dokularla yapışıklık oluşturmasına neden olur. Bazen bu yapışıklıklar organları birbirine çok sert bir şekilde birleştirir. Kanama, inflamasyon ve yapışıklıklar özellikle adet öncesi ve adet sırasında ağrıya neden olur.

Endometriozis ve kısırlık arasında ilişki var mıdır?

Kısırlık (infertilite) tedavisi gören kadınların %40’ında endometriozis vardır. Endometriozis nedeniyle oluşan inflamasyon sperm ve yumurtaya zarar verip tüp ve rahim içerisindeki hareketlerini etkileyebilir. İleri evre hastalıkta yapışıklıklar nedeniyle tüpler tıkanabilir.

Endometriozisin belirtileri nelerdir?

Endometriozisin en sık görülen belirtisi özellikle adet öncesi dönemde ve adet sırasında görülen kronik (uzun zamandır devam eden) pelvik (alt karın) ağrıdır. Cinsel ilişki sırasında da ağrı olabilir. Endomeriozis odakları barsaklar üzerinde ise barsak hareketleri de ağrılı olabilir. Benzer şekilde mesane üzerinde yerleşen odaklar varlığında idrar yaparken ağrı duyulabilir. Adetlerin yoğun olması da endometriozisin bir başka belirtisidir. Tüm bunlarla beraber endometriozisi olan birçok kadında herhangi belirti yoktur.

Endometriozisin tanısı nasıl koyulur?

Kadın doğum doktorunuzun yaptığı jinekolojik muayene sırasında anlaşılabilir. Ultrasonografik incelemede endometiriozis yumurtalıklarda bir kist oluşturmuşsa tanınabilir. Endometirozis tanısında altın standart laparoskopi ile pelvik alanın incelenmesidir. Bazen odak olduğu düşünülen alanlardan alınacak örnekler (biyopsi) patolojik olarak incelebilir.

Endometriozis nasıl tedavi edilir?

Endometriyozis tedavisi hastalığın yaygınlığına, hastanın şikayetlerinin durumuna ve çocuk yapma isteğine göre yapılmaktadır. Tıbbi veya cerrahi tedaviler ya da her ikisi birlikte uygulanabilir. Öncelikli problem ağrı olduğunda ilk olarak tıbbi tedavi denenebilir.

Endometriosiz tedavisinde hangi ilaçlar kullanılır?

Endometriyozis tedavisinde steroid olmayan ağrı kesicilier, doğum kontrol hapları, yalnızca progestin içeren ilaçlar, gonadotropin salgılatan hormon karşıtı ilaçlar gibi hormonal tedaviler kullanılabilir. Hormonal tedaviler endometriyal dokunun gelişip büyümesinin yavaşlamasına yardımcı olur ve yeni yapışıklıkların gelişmesini önleyebilir. Bu ilaçlar mevcut endometriyotik odakların temizlenmesini sağlamaz.

Cerrahi Endometiroyozisi nasıl tedavi eder?

Cerrahi, ağrıyı azaltmak ve infertilite sorunlarını çözmek için yapılır. Cerrahi sırasında görülebilen tüm endometriotik odaklar çıkartılmaya çalışılır.

Cerrahi endometriyozisin mutlak tedavisi midir?

Cerrahiden sonra bir çok kadının ağrı şikayeti azalır. Bununla birlikte ilk iki yıl içerisinde hastaların %40-80’inde ağrılar yeniden başlar. İleri evre hastalıklarda ağrı daha çabuk tekrarlar. Cerrahiden sonra doğum kontrol hapı ya da diğer tıbbi tedavilerin kullanılması ağrısız geçen süreyi uzatır.

Tedaviye rağmen ağrılarım devam ediyorsa ne yapılabilir?

Ağrılarınız çok ciddi ise ve tedaviden sonra da devam ediyorsa son çare olarak rahim ve/veya yumurtalıkların alınması düşünülebilir. Yumurtalıklar alındı ise endometriozisin tekrarlama olasılığı çok düşüktür. Yumurtalıklar bırakıldı ise histerektomi sırasında tüm endometriyotik odaklar çıkartılabildiyse endometriozis tekrarlamayabilir. Rahim ve yumurtalıkların çıkartılmasından sonra ağrıların yeniden başlama olasılığı çok düşüktür. Ancak gözle görülmeyecek kadar küçük endometriyozis odakları varlığında ya da odakların tamamının çıkartılamayacak durumda olduğunda ağrılar yeniden başlayabilir.