Anemi (Kansızlık) ve Kolsetaz


Gebelikte en sık görülen anemi (kansızlık) demir eksikliği anemisidir. Anemi, kan hemoglobin değerinin gebelikte 1. Ve 3. Trimestrde 11 mg/dl, 2. Trimestrde 10.5 mg/dl ‘nin altına inmesi olarak tanımlanır. En önemli kansızlık nedenleri;  gebeliğin fizyolojik değişikliklerine bağlı olarak demir gereksiniminin artması ve beslenme eksikliği, sosyoekonomik koşulların yetersizliği, sık doğum ve düşükler, parazit enfeksiyonlarının sıklığı, barsaklarda gelişen emilim bozuklukları gibi sebeplerle demir depolarının yetersiz olması ve  bu gereksinimin karşılanamamasıdır.

Kansızlık varlığında;

Annede: Yorgunluk, halsizlik, iştahsızlık, baş ağrısı, çarpıntı, saç dökülmesi, kulak çınlaması, baş dönmesi, nefes darlığı uyku sorunları, dudak içi, avuç içi, göz kapağı iç kısmındaki mukozalarda solukluk gibi şikayetler oluşabilir.

Bebek için ise ölü doğum, erken doğum, düşük doğum ağırlığı gibi sorunlara yol açabilir.

Kansızlığın tanısı için kan tahlili yapılmalı, kan mikroskopta incelenmelidir. Gebelere kansızlıkları olmasa da 14-16. Haftadan sonra demir desteği verilmesi kansızlık gelişimin engellemeye yardımcı olur.  En geç 20. Haftaya kadar günlük 60 mg. elementer demir desteği ile önleyici tedavi başlanmalıdır.

Anemi var ise  amaç depoların doldurulması ve aneminin düzeltilmesidir. Günlük 200 mg elementer demir, demirden zengin besin tüketilmesi önerilir. Gebelikte et, balık, tavuk, yumurta, karaciğer, dalak, böbrek vb. sakatatlar ceviz, badem gibi kuru yemişler, üzüm (pekmez), kayısı, erik, pestil ve benzeri kurutulmuş meyveler, kuru fasulye, nohut, mercimek, barbunya vb. kuru baklagiller, pekmez ,tahin, susam ve yeşil yapraklı sebzeler demir yönünden zengin yiyeceklerdir. Günlük beslenmede sık tüketilmesinde yarar vardır. Demirden zengin yiyeceklerle birlikte C vitamini kaynağı domates, biber, maydanoz, kıvırcık gibi taze sebze ve portakal, greyfurt, çilek gibi sebze ve meyvelerin tüketilmesi demir emilimini artırarak kansızlığa engel olur . Buna karşın, demir ilaçları alınırken  antiasit ilaçlar, süt ve süt ürünleri, yumurta, bazı antibiyotikler, çay ve kahve gibi besin maddeleri tüketildiğinde  demir emiliminin azalabileceği unutulmamalıdır.

Demir depoları bu tedaviyle doldurulduktan sonra tedavi en az 3 ay devam etmelidir. 

Gebelik Kolestazı (intrahepatik kolestaz)

Hafif sarılık ve şiddetli kaşıntı ile karakterize daha çok 3. trimestirde görülen karaciğer içerisinde safra birikimi sonucunda gelişen bir tablodur. 1000 de 1 ile 10000 de bir gibi geniş bir aralıkta görülür. Daha çok geceleri artan avuç içi ve ayak tabanını da içine alan kaşıntı şikayeti mevcuttur. Tablo şiddetlendikçe kaşıntı devamlı bir hal alır, gece uykudan bile uyandırabilir.  Yaklaşık 2 hafta sonra olguların %20-50’sinde klinik olarak sarılık görülür, çok şiddetli değildir, doğuma kadar devam eder. Kaşıntı sarılıkla beraber kötüleşebilir. İdrar koyulaşabilir, dışkının rengi açılabilir, yorgunluk, iştahsızlık gelişebilir. Nadiren ciddi depresyon, sağ üst kadran ağrısı ve bulantı eşlik eder. Şikayetler doğumdan 2-7 gün sonra azalmaya başlar.

Bazı laboratuar bulgularında değişiklik olur. Alkalin fosfataz (ALP)sıklıkla normalin 5-10 katı, direkt bilirubin (5 mg/dl yi geçmez), serum safra asitleri sıklıkla normalin 10 katı (kenodeoksikolik asit, kolik asit), serum transaminazları  (SGOT-SGPT )normalin 5-10 katı kadar artmıştır.

Kolestaz anne için çok ciddi riskler oluşturmamasına karşın erken doğuma, (kolestazlı gebelerin %44’ü 37 haftadan önce doğum yapar) kanamalara ve fetal distrese neden olabilir.  

Tedavide kaşıntı hafifse ılık duş işe yarayabilir. Kremler ve losyonlar şikayetleri azaltabilir. Ancak kesin tedavisi doğumdur. Karaciğer fonksiyonları bozulabileceği için K vitamininde azalmalar olabilir, bu sebeple K vitamini tedaviye eklenebilir. Şiddetli olgularda karaciğerin safra asitlerini uzaklaştırmasını arttıracak ilaçlar kullanılabilir. İki haftalık aralıklarla fetusun takibi, erken doğum olasılığı nedeniyle akciğer gelişimin hızlandırmak kortikosteroid uygulanması gerekebilir.

Gebelik kolestazının bir sonraki gebelikte de görülme riski artmıştır.

2016 © Gebeolmak.com | Greenweb
Bu web sitesinde bulunan yazıların ve resimlerin tümü sadece bilgilendirme amaçlıdır.