Gebelikte Radyasyon


Gebelikleri sırasında röntgene (X-ray, iyonize radyasyon) maruz kalan anne adaylarının bebeklerine  zarar gelip gelmeyeceği konusunda endişeleri çok büyüktür. Ancak bu işlemin etkisi radyasyona maruz kalma süresine, dozuna, bölgesine göre  değişiklik gösterebilir. Vücuda giren ışınlar hücrenin genetik yapısında değişikliğe ve  hücre ölümüne neden olabilir ya da hiç bir zarar vermeyebilir. İyonize radyasyona maruziyetten sonra bazı etkiler hemen ortaya çıkar, bazı etkileri ise uzun yıllar sonra karşımıza çıkabilir.


X ışının gücünü belirten birim Rad olarak kısaltılmıştır. Rad vücudun absorbe ettiği radyasyon miktarını gösterir. Bebeğin 10 raddan fazla dozda radyasyona maruz kalmasıyla etkilenebileceği gösterilmiştir. 

Örnek olarak,  diş filmi çekilmesinde bebeğinize ulaşacak olan radyasyon miktarı 0.01 miliraddır. Zararlı doza ulaşabilmek için 100.000 grafi çekilmelidir.

  • Akciğer filminde  60 milirad
  • Batın filminde     290 milirad
  • Tomografide  800 milirad (gebelik sırasında tomografi çekilmesi önerilmediği halde)
  • Kafa filminde     < 50 milirad
  • Boyun filminde  < 50 milirad
  • Mammografide   < 50 milirad
  • Üst gastrointestinal  grafide   < 500 milirad
  • IVP’de 1 rad ….. radyasyona maruz kalınır

Öte yandan gebelik sırasında bebeğinizin güneş ışığından maruz kaldığı doğal radyasyon miktarı da 100 milirad düzeyindedir.

Aşağıdaki tabloda gebelik haftasına göre maruz kalınan radyasyon dozuna göre etkiler gösterilmiştir.

SAT’A GÖRE GEBELİK YAŞI

<5 RAD

5-10 RAD

>10 RAD

0-2. HAFTA
(0-14. GÜN)

YOK

YOK

YOK

3/4.HAFTA
(14.28.GÜN)

YOK

BÜYÜK OLASILIKLA YOK

OLASILIKLA SPONTAN DÜŞÜK

5/10.HAFTA
(29-70. GÜN)

YOK

POTANSİYEL ETKİLERİ BİLİMSEL OLARAK KESİN DEĞİL VE BÜYÜK OLASILIKLA KLİNİK OLARAK BELİRLENMESİ ÇOK ZOR

DOZ ARTTIKÇA ARTAN MALFORMASYON OLASILIĞI

11-17.HAFTA
(71-119. GÜN)

YOK

POTANSİYEL ETKİLERİ BİLİMSEL OLARAK KESİN DEĞİL VE BÜYÜK OLASILIKLA KLİNİK OLARAK BELİRLENMESİ ÇOK ZOR

DOZ VE FREKANS ARTTIKÇA ARTAN IQ DÜŞÜKLÜĞÜ YA DA MENTAL RETARDASYON OLASILIĞI

18-27. HAFTA
(120-189. GÜN)

YOK

YOK

TANISAL DOZLARDA IQ DÜŞÜKLÜĞÜ TESPİT EDİLMEMİŞ

>27. HAFTA
( >189. GÜN)

YOKYOK

Tablo:  Tanısal radyolojide kullanılan radyasyon dozlarının gebeliğe etkileri

1) International Commission on Radiological Protection. Pregnancy and Medical Radiation. ICRP Publication 84; 2000:1-43.

2)International Commission on Radiological Protection. Biological Effects After Prenatal Irradiation (Embryo and Fetus). Md: ICRP Pubication 90; 2003:1-200.

Sonuç olarak gebelik sırasında bilmeden ya da tıbbi gereklilikler nedeniyle bu tür tanısal testler nedeniyle bir kere radyasyona maruz kalındığında bebeğinizin etkileneceği düşünülemez. Ancak yine de çekimler sırasında dikkatli olunması, rahim bölgenizin kurşun yelekle korunması, gerekmedikçe röntgen çekiminin yapılmaması ve gebelik sonrasına ertelenmesi  endişelerinizin azalmasında yardımcı olacaktır.

2016 © Gebeolmak.com | Greenweb
Bu web sitesinde bulunan yazıların ve resimlerin tümü sadece bilgilendirme amaçlıdır.