Gelişme Kısıtlanması (IUGR/SGA)

Gelişme kısıtlanması (IUGR,/SGA)…

Bebeğin gebelik haftasına göre beklenen büyüklüğünden daha küçük olması, 10. persantilin altında olması ile tariflenir.  Beraberinde nadiren bebekte genetik sorunlar olabileceği gibi, genelde böyle bir durumla karşılaşılmaz

Başlangıç zamanı ve bebeğin etkilenmesine göre iki tip IUGR dan bahsedilebilir.

  • Simetrik, erken başlangıçlı IUGR: Erken gebelik döneminden itibaren başlayan ve bebeğin tüm ölçümlerini  (kilo, boy, baş çevresi) aynı şekilde etkileyen gelişme kısıtlanması
  • Asimetrik, geç başlangıçlı IUGR: Geç gebelik döneminde başlar, daha çok karın çevresi etkilenir. Bebeğin oksijen miktarı azalmıştır. Plasenta ile ilgili sorunlar eşlik eder

Anneye ait nedenleri:

  • Uterus ile plasenta arasında kan akımını azalması sonucu bebeğe giden besinlerin azalması IUGR’ın en önemli nedenidir
  • Kronik hipertansiyon, preeklampsi, diyabet gibi damar sorunları yaratabilecek kronik hastalıklar bu kan akımını azaltırlar
  • Annenin kanındaki oksijen miktarını bozacak kalp hastalıkları, anemi durumları, sigara içilmesi
  • Daha önce IUGR bebek doğurma hikayesi (ikinci gebelikte %25 IUGR gelişecektir.)

Plasental nedenler:

  • Plasentanın yerleşim yeriyle ve şekliyle( plasenta previa, plasenta accreata, vs..) ilişkili problemler yetersiz uteroplasental dolaşıma neden olabileceğinden IUGR gelişimine zemin hazırlayabilir.

Bebeğe ait nedenler:

Genetik bozukluklar (trizomi 13, 18  vs.)

  • Erken dönem fetal enfeksiyonlar (rubella, sitomegalovirus vs..)

Risk faktörleri: 

  • Annenin düşük  kilo alımı,  gebelikte kötü beslenme
  • Bebekte kromozomal bozukluk
  • Sigara, alkol, uyuşturucu kullanımı
  • Gebeliğin indüklediği hipertansiyon
  • Göbek kordonu problemleri
  • Çoğul gebelik
  • Gebelik diyabeti
  • Amnios sıvısının azalması, oligohidroamnios

Doğru bilinen son adet tarihi ya da erken dönem ultrason ölçümleri varlığında takiplerde yapılan ultrason değerlendirilmelerinde beklenen gebelik haftalarına göre küçük  bebeğin tespiti ve takipte bu küçülmenin derinleşmesi durumunda tanı konulur. Tanı konulduğunda IUGR tipinin belirlenmesi, amnios sıvısının takibi, fetal anomali taraması yapılması, gebelik haftasına ve fetal iyilik durumuna göre  takip planı ya da doğumun planlanması gerekir.

IUGR  tanısıyla doğum kararı verildiğinde;

  • Sezaryen gereksinimi artabilir
  • Doğumda hipoksi riski
  • Mekonyum aspirasyonu riski
  • Hipogilsemi (düşük kan şekeri)
  • Hipotermi (düşük vücut sıcaklığı)
  • Enfeksiyonlara karşı eğilim riski
  • Motor ve nörolojik bozuklukla karşılaşılma riskleri artmıştır.