Müdahaleli Doğumlar

Müdahaleli (operatif) Doğumlar

Bazı durumlarda doğumun ikinci evresine ulaşıldığı halde rağmen doğum gerçekleşmez, bebek sıkıntıya girebilir, bazı durumlarda ise annenin bu dönemdeki ıkınmaları kendine zarar verebileceğinden ıkınması istenmez. Bu durumlarda, bebek çıkıma ulaştığında doğumu kolaylaştırmak için anne ve bebeğin yardıma ihtiyacı olacaktır. Bu yardımı sağlamak için yapılan aletli uygulamalara müdahaleli doğumlar adı verilir. Bu amaçla forseps ve vakum kullanılır.

Müdahaleli doğumun gerektiği durumlar:

Anneye ait nedeneler:

– Doğumun ikinci evresinin kısaltılmasının gerektiği durumlar (akut veya kronik kalp damar sistemi, akciğer hastalıklarında, genel durum bozukluklarında)
– Annede sekonder ağrı zaafı geliştiğinde (rahim kasılmaları sona erdiğinde)
– Annenin doğuma koopare olamadığı durumlarda (epilepsi, eklampsi, psikoz…)
– Sınırda baş pelvik ilişkinin olduğu durumlarda

Bebeğe ait nedenler:

– Doğumun ikinci evresinde ani gelişen fetal sıkıntı durumunda doğumu hızlandırmak için

Forseps ( kaşık) uygulaması

Bebeğin doğum kanalında çapına en uygun pelvis bölümüne yerleştiği yerden vajen dışına doğru çekilmesi için kullanılan uygulamadır. Kaşık şeklinde iki metal parçadan oluşan forseps bebeğe ve anneye zarar vermeyecek şekilde bazı kurallara uyularak bebeğin gelen kısmına sağ ve sol taraftan yerleştirilir. Her iki parça ortada kilitlenir ve bebek vajenden çekilerek doğuma yardım edilir.

** Forseps uygulamasından sonra annede genital bölgede yaralanmalar, doğum sonrası kanama, genital organlarda sarkma ve enfeksiyon sıklığı artmıştır. Bebekte ise kafa derisinde ve yüzde yaralanmalar, fasiyal (yüz) sinir zedelenmesi, boyundan geçen sinirlerin zedelenmesi, kafa kemiklerinde kırıklar, kafa içi kanamalar görülebilir.

Vakum uygulaması

Vakum aletine ihtiyaç vardır. Bu alet vakumlamayı (negatif basıncı) sağlayan bir vakum cihazı, hortum ve bu hortumun ucuna takılan, bebeğin başına yerleştirilecek olan metal ya da yumuşak elastik malzemeden (polietilen) yapılmış çan olmak üzere 3 kısımdan meydana gelir. Uygun şartlar sağlanmışsa doğumun ikinci evresini kısaltmak ve doğumu gerçekleştirmek için çan usulünce saçlı deriye yerleştirilir. Negatif basınç yavaşça arttırılarak yeterli basınç sağlandıktan sonra anne adayının her ıkınmasıyla bebek çekilerek doğuma yardım edilir.

** Genital bölge yaralanmaları, fetus baş cildinde yaralanmalar, kafa içi kanamalar, göz kanamaları görülebilir.

Müdahaleli doğumları gerçekleştirebilmek için

•  Vakum sadece baş gelişte, forseps baş ve makat gelişlerde uygulanabilir.
• Rahim ağzının tam açık olması (vakumda şart değildir 7-9 cm açıklık olduğunda da uygulanabilir ancak tam açık olması tercih edilir)
• Gelen kısımın çıkımda olması (eskiden daha yukarı seviyelerde de uygulanmasına rağmen komplikasyonların çokluğu nedeniyle bu seviyede gerektiğinde sezaryen yapılması daha uygun olacaktır.)
• Amnios kesesinin açık olması
• Gelen kısım ile pelvik yapı arasında uyumsuzluk olmaması
• Yeterli analjezinin yapılmış olması
• Mesanenin boş olması gerekmektedir.

Forseps ya da vakum tercihi hekimin tecrübesi ve o andaki şartlar göre verilmelidir. Günümüzde doğum hekimleri tecrübelerinin daha fazla olması ve genital travmaların daha az olması nedeniyle vakum ile doğumu tercih etmektedir.