Adet Öncesi Gerginlik Sendromu (PMS-Premenstruel Sendrom)

PMS Nedir?

Birçok kadın adet dönemi öncesinde ruhsal ve fiziksel değişiklikler hissederler. Bu belirtiler her ay adet öncesi dönemde başlıyor, adet sonrası azalıyor ve kadının günlük hayatını etkiliyor ise bu duruma PMS adı verilir.

PMS’nin en sık görülen belirtileri nelerdir?

Duygusal belirtiler:

• Depresyon
• Ani öfke patlamaları
• Huzursuzluk
• Ağlama atakları
• Kaygı
• Zihin bulanıklığı
• Sosyal ortamdan uzaklaşma isteği
• Konsantrasyon eksikliği
• Uykusuzluk
• Sık sık uyuklama isteği
• Cinsel arzuda değişiklikler

Fiziksel belirtiler

• İştah değişiklikleri (yiyecek arzusu)
• Memede hassasiyet
• Şişkinlik, kilo alma
• Baş ağrısı
• El ve yüzde şişlik
• Vücut ağrıları
• Halsizlik
• Cilt sorunları
• Mide barsak şikayetleri
• Karın ağrısı

PMS’ye nasıl tanı konur?

PMS tanısı için, doktorunuz mutlaka şikayetlerinizin karakterini değerlendirmelidir. Şikayetleriniz mutlaka

• En az 3 adet döneminde adet öncesi 5 gün süreyle bulunmalıdır
• Adet başladıktan sonra 4 gün içinde sona ermelidir
• Normal aktivitelerinizin bazılarını etkilemelidir

En az 2-3 ay süre ile her gün, her şikayetinizi ve şiddetini ve tabi ki adet dönemlerinizi kaydedin. Şikayetlerinizin nasıl olduğunu, ne kadar sürdüğünü kaydetmeniz doktorunuza PMS tanısı koymak için çok yardımcı olacaktır.

PMS’yi taklit eden başka durumlar var mı?

Bazı sağlık sorunlarının belirtileri PMS’yi taklit edebilir ya da PMS ile karışabilir. Bu durumlardan bazıları:
• Derpresyon
• Anksiyete
• Perimenopoz
• Kronik yorgunluk sendromu
• İrritabl barsak sendromu
• Tiroid hastalıkları

Depresyon ve kaygı bozulukları PMS ile en sık karışan durumlardır. Depresyon ve anksiyetenin belirtileri PMS’nin duygusal belirtileri ile neredeyse aynıdır. Bu belirtiler adet öncesinde ve adet sırasında artabilir. Doktorunuz bu hastalıkların ayırıcı tanısını yapmak isteyecektir.

PMS başka rahatsızlıklarımı etkiler mi?

Depresyon ve kaygı bozuklularına ek olarak epileptik hastalıklar, migren, astım ve allerji problemleri adetin hemen öncesinde kötüleşebilir.

Adet öncesi disforik Sendrom nedir?

PMS belirtileri çok şiddetli ise ve iş veya kişisel yaşamda problemlere neden oluyor ise premenstruel disforik bozukluk (PMDD) yaşıyor olabilirsiniz. . PMDD, kadınların az bir kısmını etkileyen PMS’nin ciddi formudur. PMDD tedavisi için depresyon tedavisinde kullanılan bazı antidepresan ilaçlar kullanılabilir.

PMS tedavi edilebilir mi?

Hafif ve orta derecede şikayetleri olan kadınlarda sıklıkla yaşam tarzı ve diyet düzenlemeleri şikayetlerin gerilemesinde yardımcı olur. Şikayetleriniz yaşam kalitenizi etkiliyor ise tıbbi tedavi için doktorunuzla görüşmelisiniz. Tedaviniz şikayetlerinizin ciddiyetine göre değişiklik gösterebilir. Ciddi durumlarda tıbbi tedavi düzenlenmesi gerekir.

Egzersiz PMS belirtilerini azaltabilir mi?

Birçok kadında düzenli aerobik egzersizler PMS şikayetlerini azaltır. Halsizlik ve depresyon azalır. Hızlı yürüyüş, koşu, bisiklete binmek gibi aerobik egzersizler kalp atım hızını ve akciğer fonksiyonlarını arttırır. Egzersizler sadece şikayetlerinizin olduğu zamanlarda değil düzenli olarak yapılmalıdır. Hedefiniz haftanın hemen hemen her günü en az 30 dakika egzersiz yapmak olmalıdır.

PMS belirtilerini azaltacak gevşeme yöntemleri nelerdir?

Stresi azaltmak ve gevşemenin yolunu bulmak PMS şikayetlerini azaltmaya yardımcı olabilir. Doktorunuz gevşeme teknikleri önerebilir. Nefes egzersizleri, meditasyon ve yoga bu konuda yardımcı olabilir. Masaj terapisi diğer bir gevşeme yöntemi olarak kullanılabilir. Kaliteli ve yeterli uyku çok önelidir. Düzenli uyku alışkanlığı, her gün benzer saatlerde yatıp benzer saatlerde kalkmak, halsizliğiniz ve huysuzluğunuzu azaltabilir.

PMS belirtilerin azaltacak beslenme şekli var mı?

Beslenme alışkanlıklarınızda yapacağınız küçük değişiklikler PMS şikayetlerinizi azaltabilir:
Kompleks karbonhidrat içeren diyet tercih edin. Kompleks karbonhidratlar tahıl içeren tüm yiyeceklerde bulunur. Tam tahıllı ekmek, tahıllı makarna, mısır, kahverengi pirinç, bezelye, arpa,vb. Bu sayede sık sık aburcubur yeme isteğiniz ve bazı duyusal şikayetleriniz azalacaktır.

• Kalsiyumdan zengin yiyecekler tüketin. Yoğurt, koyu yeşil yapraklı sebzeler.
• Yağ, tuz ve şeker alımını kısıtlayın
• Kafein ve alkol tüketmeyin
• Yeme düzeninizi değiştirin. 3 ana öğün yerine 6 küçük öğün yapın ya da 3 ana öğünde yediklerinizi azaltıp 3 ara öğün yapın. Kan şekerini dengede tutmak şikayetleriniz azaltmada yardımcı olacaktır.

Besin destekleri PMS semptomlarını azaltabilir mi?

Günde 1200 mg Kalsiyum PMS şikayetlerini azaltmakta yardımcı olabilir. Magnezyum kullanımı ödem/şişkinliğin, meme hassasiyetinin ve duygusal şikayetlerin azalmasına destek olabilir. Bir çalışmada E vitamini kullanımının da yararlı olabileceği gösterilmiştir.
PMS için olduğu söylenen birçok besin desteği satılmaktadır. Hemen hiçbirinin test edilmiş ve etkili olduğu kanıtlanmış olduğu gösterilmemiştir. Bu destek haplardan kullanıyorsanız mutlaka doktorunuzla paylaşın. Doktorunuzun önereceği tedaviyle birlikte kullanımı zararlı olabilir.

PMS şikayetlerini azaltmak için kullanılacak ilaçlar nelerdir?

Doğum kontrol hapları gibi yumurtlamayı baskılayan tedaviler fiziksel şikayetleri azaltabilir. Ancak duygusal şikayetleri azaltmayacaktır.
Antidepresanlar, PMS li kadınların bazılarında tedavide yardımcı olabilir. Duygusal şikayetleri etkili olarak azaltır. Şikayetler başlamadan 2 hafta öncesinden başlanarak ya da tüm menstrüel dönemde kullanılabilir. Çeşitli anti depresanlar size uygun olanı bulana kadar doktorunuz tarafından denenebilir.
Anksiyete giderici ilaçlar PMS nin ana belirtisi anksiyete ise  tercih edilebilir.
Steroid olmayan Ağrı kesiciler (NSAİDs)(ibuprofen), ağrıyı azaltır. Uzun süreli kullanımda mide şikayetleri oluşturabileceği unutulmamalıdır.
İdrar söktürücüler, sıvı tutulmasına bağlı ortaya çıkan şikayetleri azaltabilir. NSAID’ler kullanımı böbrek fonksiyonlarına zarar verebilir.